Anders omgaan met nare online reacties

Al ruim een jaar loop ik (Rosanne) met het idee rond om een mastermind in het buitenland te organiseren. Het is zo’n ding dat je graag wilt, maar altijd maar uit blijft stellen omdat je jezelf nooit goed genoeg vindt om het te organiseren. Tot iemand me een spiegel voorhield en vroeg hoeveel ik nog moest leren voordat ik het gewoon ging doen. Drie dagen daarna schreef ik een bericht op onze Facebookpagina, deelde ik dit op mijn eigen tijdlijn en promootte ik het bericht voor een paar euro. De eerste reacties die binnenkwamen waren enorm enthousiast, maar daarna volgde er een minder enthousiaste reactie. En dan is de vraag: hoe ga je daar mee om? Het bericht verwijderen of niet reageren vond ik niet gepast. Maar hoe reageer je dan wel? Op mijn eigen tijdlijn ontstond hier een discussie over waar ook Marja van der Ende van SuXeed op reageerde. Naar aanleiding van haar reactie heb ik haar gevraagd dit gastblog voor ons te schrijven. Niet om mensen zwart te maken, maar puur om er met elkaar van te leren.

Een mastermind in Bali, daar is toch niets negatiefs aan?

Door Marja van der Ende

Omgaan met nare online reacties

Soms, maar helaas steeds vaker, gebeurt het dat een in jouw ogen geweldig initiatief dat je aankondigt op social media, onderuit gehaald wordt door zuurpruimen. Ja, zo noem ik ze gemakshalve even om de strekking van hun reacties aan te geven. Ook al zijn er honderden positieve reacties, die ene nare openbaar geplaatste opmerking kan je dag behoorlijk vergallen. Als je daar nog vatbaar voor bent althans…

Negeren? Verwijderen? Jezelf er niet meer mee confronteren? Dat zijn vaak korte termijn trucjes en deze zorgen meestal niet voor het wegnemen van het gevoel dat je ervan krijgt: stress. Stress die je bezig houdt, stress waardoor je wakker ligt, stress waar je buikpijn van krijgt. Hoe kun je er in de toekomst zo anders mee omgaan dat je er op de lange termijn baat bij hebt en zelfs een goede verstandhouding met deze mensen kunt krijgen (want die ‘mens’, die zit er achter)? Een paar tips, gevoed door persoonlijke ervaringen en een flinke dosis vakkennis.

1. Observeren

Wat gebeurt er? Wat schrijft deze zuurpruim? Wat doet dat met mij? Nare reacties kunnen voelen als een persoonlijke aanval, waarna je direct de neiging hebt om te vechten of vluchten. Maar wat er eigenlijk gebeurt is bevriezing. Je schrikt, je was enthousiast over je initiatief en dat enthousiasme wordt enorm de kop in gedrukt. Je vond het al superspannend om dat bericht wereldkundig te maken en nu is er iemand die kritiek uit! Daar was je al zo bang voor… volgende keer maar niet meer doen, denk je.

Ons brein reikt ons in een dergelijke situatie een overlevingsmechanisme aan: bevriezing. Je voelt machteloosheid. Je lichaam spant alle spieren aan, maar meestal krimpt je buik ineen en voel je je piepklein worden. Je hebt namelijk nooit grip op wat anderen doen en schrijven. Wat anderen over jou zeggen achter de schermen komt je vaak nooit echt ter ore, maar dit… dit staat ineens openbaar in jouw bericht!

Wanneer je zelf eerst observeert wat er geschreven is en wat dit met jou doet, zowel mentaal, als fysiek en emotioneel, gebruik je de kracht van machteloosheid: even stilstaan.

Je kunt je piepklein voelen na een nare reactie

2. Onderzoeken

De enige vraag die je jezelf in dit stadium van de strijd hoeft te stellen, is: “Vind ik dit gevoel van machteloosheid vervelend voelen?”. Is het antwoord ja, dan heb je bij jezelf wat werk te verrichten. Is het antwoord nee, dan kun je rechtstreeks door naar ronde: 4. Nieuwsgierig doorvragen.

Als je het dus zelf heel vervelend vindt voelen om zo machteloos te zijn, dan loop je waarschijnlijk nog rond met onverwerkt oud zeer. Angst voor afwijzing of onzekerheid wordt in ons brein langzaam vanaf onze jeugd opgebouwd, vanaf het moment dat we machteloze kinderen waren en afhankelijk waren van onze ouders die vaak ‘nee’ zeiden tegen onze kinderlijke drukte en enthousiasme-uitbarstingen. Voeg daar nog een dosis traumatische ervaringen bij, zoals ongeluk of ziekte in het gezin, misbruik en gepest worden op school, en het feest in je brein is compleet.

Tussen je oren bevinden zich de regelcentra van je brein: kleine organen die hormonen aanmaken en koppelingen opslaan tussen een mentale herinnering, een (onverwerkte) emotie en een fysieke spanningsreactie. Deze koppelingen zorgen ervoor dat je in je volwassenheid heftig reageert op situaties die lijken op wat je vroeger hebt meegemaakt en die niet (volledig) verwerkt zijn. Het menselijk brein is zeer vernuftig en in mijn ogen o zo interessant! In dit brein ligt ook de sleutel naar de volgende stap.

3. Ontladen

Wanneer je dus geconfronteerd wordt met zuurpruimen die jouw enthousiasme onderuit halen, dan heb je emotionele ontlading nodig. Het heeft geen zin om tegen jezelf te zeggen: ‘ik ga dit gewoon negeren, dan verdwijnt het’. Negeren, verwijderen van reacties, jezelf niet meer confronteren met het bericht, zijn stuk voor stuk trucjes van je mentale brein om te overleven. Vaak ben je je dan niet bewust dat je brein een nieuwe koppeling heeft aangelegd, die weer meereist naar de volgende en naar de volgende situatie die hierop lijkt. De pot van onverwerkte emoties wordt steeds voller en dit merk je in je lichaam.

Nu blijkt ontladen eigenlijk vrij simpel te zijn, maar voor velen zo ingewikkeld omdat het mentale deel van ons brein zo geprogrammeerd is op het wegstoppen van onze emoties dat dit wat oefening vergt.

Emotionele ontlading kun je bereiken door precies die spieren aan te spannen die zich laten voelen in deze situatie. Dus niet proberen te ontspannen maar zo lang en diep aan te spannen dat het lichaam op een bepaald moment vanzelf los laat. Soms komen oude herinneringen in je hoofd voorbij die lijken op deze situatie. Dit betekent dat je aan het verwerken bent. En na verwerking komt… ontspanning. Wanneer je nu opnieuw naar de reactie van de zuurpruim kijkt, komen de woorden ineens heel anders binnen. Je bent dan klaar voor stap 4: Nieuwsgierig doorvragen.

4. Nieuwsgierig doorvragen

Heb je geen last (meer) van je machteloosheid, van het feit dat je geen grip hebt op wat de ander schrijft, dan kun je jouw nieuwsgierigheid gaan inzetten om te achterhalen wat de zuurpruim precies bedoelt. Mijn advies is om dit in een geïsoleerde setting te doen, buiten de sociale media om.

Je kunt bijvoorbeeld een persoonlijk berichtje sturen en deze persoon opbellen om te achterhalen wat deze persoon precies wilde zeggen met zijn of haar opmerking.

Achterhaal tijdens een telefoongesprek wat er bedoeld wordt met de nare reactie

5. Luisteren

Zuurpruimen die een opmerking plaatsen zijn ook mensen die willen dat er naar hen geluisterd wordt. Oprecht luisteren naar deze mensen kan alleen als je stap 2 (onderzoeken bij jezelf) en 3 (ontladen) voldoende hebt volbracht om je eigen oud zeer niet meer op hen te projecteren.

Het is mij inmiddels al zo vaak overkomen dat ik negatieve opmerkingen kreeg op mijn afwijkende visies op gezondheid, werken en ondernemen. Tijdens het geven van trainingen werd mij het vuur aan de schenen gelegd en voelde ik mij flink machteloos wanneer ik in mijn eigen overlevingsmechanismes schoot. Inmiddels weet ik dat machteloosheid een functie heeft: meebewegen met de situatie. Niet tegenwerken dus, niet negeren, niet wegdrukken, maar even stilstaan bij het feit dat iemand kritiek heeft geuit.

Zodra de aandacht even naar die ander gaat en deze zijn of haar zegje kan doen, keert de rust aan beide kanten van de lijn terug. Soms komen er heel verrassende verklaringen die niets met jou of jouw initiatief te maken hebben. Of eigenlijk gebeurt dit meestal wel.

6. Uit de isolatie halen

Wanneer je achter de schermen gesproken hebt met de ander, kun je in overleg bepalen hoe je samen verder communiceert op sociale media. Je kunt bijvoorbeeld schrijven dat jullie elkaar gesproken hebben en wat de verklaring was voor de kritiek. Dit is zowel voor degene die kritiek geuit heeft en zichzelf daardoor onbewust imagoschade heeft berokkend, als voor jouw uitstraling op internet als voor de lezers die de discussie volgen, zeer inspirerend.

7. Lange termijnrelatie?

Het zou kunnen dat je met die zuurpruim van voorheen een langdurige klantrelatie opbouwt. Klanten blijven niet alleen bij jou komen als je je werk goed doet, maar ook (en misschien juist) als je bij problemen, meningsverschillen en misverstanden je kwetsbaarheid als kracht inzet.

Mijn achtergrond

Zoals ik eerder al schreef over hoe ons brein werkt: een aantal traumatische gebeurtenissen in mijn jeugd waren de voedingsbodem voor een burn-out op jonge leeftijd en een harde leerschool om te komen waar ik nu ben: veelzijdig ondernemer, gespecialiseerd in stress en gedragsproblemen. Na een carrière van tien jaar in marketingfuncties in het bedrijfsleven ben ik in 2005 gestart met mijn eigen gezondheidspraktijk en trainingen in ondernemersvaardigheden.

Het menselijk brein in al haar facetten boeit mij enorm en ik begeleid mijn cliënten en cursisten vanuit een grote bak vakkennis en een nog grotere pot persoonlijke ervaring. Ook ik heb nog moeite met zuurpruimen, maar mede met behulp van emotionele ontladingsoefeningen en het besef dat ik ondanks al die tegenslag nog steeds ‘alive and kicking’ ben, is de stress die het me geeft nog van korte duur. Inmiddels krijg ik energie van mensen die weerstand geven en opent het direct mijn nieuwsgierigheid om door te vragen.

Mijn motto: “Zelfvertrouwen is het vermogen om onzeker te zijn…”

Ik wens je toe dat de tips in deze blog jou een stapje verder helpen naar het bouwen van langdurige verbindingen met anderen, ook met de zuurpruimen in kwestie…

© Marja van der Ende
SuXeed